حقوق ثبت طرح صنعتی


جایگاه حقوق ثبت طرح های صنعتی در حقوق مالکیت صنعتی و مصادیق آن

حقوق مالکیت صنعتی در خاکریز اول صنعت ، تجارت و تحقیقات قرار دارد. عدم توجه به این حقوق موجبات ضرر و زیان جبران ناپذیری به فعالان این عرصه ها وارد خواهد آورد. در تجارت علاوه بر مبادله کالا که در آن کیفیت و کمیت نقش اساسی را دارد اعتبار معامله کننده و کالای مورد معامله نیز بسیار تأثیرگذار است،یا در ابتکار و نوآوری حفظ حقوق پدید آورده باعث تشویق وی و سایرین می گردد. بعنوان مثال حسن نام تجاری یک کالا ، سرعت فروش آنرا برای فروشنده بالا برده باعث سهولت در بازاریابی می گردد و یا ظاهر زیبا و بسته بندی منحصر به فرد کالا، عامل کلیدی در جلب و جذب مشتریان شده و موجبات موفقیت محصول در بازار می شود یا ثبت و حمایت از حقوق مبتکرین و مخترعان باعث رشد شگرفت علم و دانش می گردد.

یکی از جنبه حقوق مالکیت صنعتی ، حقوق ثبت طرح های صنعتی می باشد که به شکل و ظاهر، ترکیب خطوط و رنگ ها از نظر جذابیت کالا (محصول) توجه دارد.

قبل از اینکه تولید محصولات به شکل ماشینی و با تیراژ بالا یا به اصطلاح سری زنی شروع شود کالاها در کارگاههای کوچک بصورت دستی و توسط سازنده تزیین می شد. اما پس از انقلاب صنعتی تولید کالاها فقط برای رفع نیاز به سرعت تولید می گردید. هیچ توجهی به ظاهر آن از نظر زیباشناختی نداشتند. تولید کنندگان سنتی به شکل ضمخت و نازیبای آن ایراد می‌گرفتند.لذا تولید کنندگان صنعتی را بر آن داشت که از هنرمندان و طراحان جهت زیباسازی و تزیین محصولات خود دعوت نمایند که ظاهر محصولات زیباتر و جذاب تر گردد تا ضمن رفع نیاز مصرف کننده ، استفاده از آن هم آسان و چشم نواز باشد.از طرفی وجود رقابت بین تولیدکنندگان یک نوع کالا آنان را مجبور می ساخت که برای جلب و جذب مشتری بیشتر محصولات خود را تزیین و هر روز زیباتر نمایند و این روند زیباسازی ادامه پیدا کرد که امروزه بسیاری از محصولات بدون تغییر کیفیت و کارکرد آنها هر روز شکل جدیدی پیدا می کنند و سرعت رشد و تنوع آنها بقدری زیاد است که باعث شگفتی می شود.

تعداد زیادی از طراحان، هنرمندان و تولید کنندگان زیادی در زمینه طراحی و تولید محصولات مختلف فعالیت دارند و از قوانین طرح صنعتی انتظار دارند که از حقوق آنان حمایت نماید، خوشبختانه مکانیسم مناسب قانونی بوجود آمده است ولی اکثر آنان از وجود چنین قوانینی بی خبر هستند. بعبارتی وقتی محصولی طراحی شد پس از زحمات فراوان تولید سپس به بازار مصرف عرضه می گردد وقتی با استقبال مصرف کننده روبرو شد همه رقبا سعی می‌کنند که همان محصول را تولید نمایند. در حالیکه می دانیم ساختن یک محصول و ابداع آن بسیار مشکل تر از کپی کردن آن می باشد. یکی از دغدغه های دائمی طراحان و تولید کنندگان سوء استفاده از طرح های آنها پس از افشا می باشد.

خوشبختانه دراین راستا ، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، توانسته است بعنوان متولی امر مالکیت صنعتی در ا جرای سیاستهای توسعه قضائی با همکاری دستگاههای اجرایی و نهادهای ذیربط داخلی و بهره گیری از ظرفیتهای حقوقی و فنی سازمان جهانی مالکیت معنوی اقدامات اساسی جهت بهبود اصلاح و به روز نمودن قوانین و مقررات حقوق مالکیت صنعتی و توسعه منابع انسانی و مکانیزه نمودن مراحل ثبتی با بهره گیری از امکانات نرم افزاری و سخت افزاری مناسب انجام و در حال حاضر نیز با پیگیری های بعمل آمده بخشی از مراحل ثبت به صورت الکترونیکی و از طریق سایت (iripo.ssaa.ir)و بدون نیاز به حضور متقاضی ا رائه و نتیجه مربوطه نیز به صورت پیامک ، ایمیل (پست الکترونیک) با مراجعه به سایت به اطلاع افراد می رسد.